5. Sınıf Matematik Bileşik ve Tam Sayılı Kesirler | CANLI Yayın Özet Tekrarı Konu Anlatımı-Soru Çözümü...

 

* Payı paydasına eşit veya payı paydasından büyük olan kesirlere bileşik kesir denir. Bileşik kesirler, içlerinde en az bir bütün (tam) bulundurur.

 

Bileşik kesirleri bir doğal sayı ve bir basit kesrin toplamı olarak da ifade edebiliriz. 

 

* Bir doğal sayı ve bir basit kesrin toplamı olarak ifade ettiğimiz bu kesirlere ise tam sayılı kesirler denir.

 

* Bileşik kesirlerin paydası bize bir bütünün kaç eşit parçadan oluştuğunu, payı ise elimizde bu eşit parçalardan kaç tane olduğunu söyler.

 

* Bir tam sayılı kesrin paydası; kaç eşit parçadan bir bütün oluştuğunu, tam sayısı elde kaç tane tam (bütün) olduğunu, payı ise bütünlerin dışında eşit parçalardan kaç tane olduğunu gösterir.

 

* Bileşik kesirler ise aynı çokluğu bir bütünü oluşturan eşit parçaların toplam sayısı ile ifade eder.

 

* Bileşik kesri tam sayılı kesre dönüştürmek için pay, paydaya bölünür. Bölüm tam kısma, kalan paya ve bölen paydaya yazılır.

 

* Tam sayılı kesir bileşik kesre çevrilirken tam sayı ile payda çarpılır, çarpım pay ile toplanır ve paya yazılır. Parça büyüklüğü değişmediğinden payda aynen kalır.

 

* Bileşik kesirleri sayı doğrusu üzerinde gösterirken önce birim kesir belirlenir. Daha sonra sayı doğrusu üzerinde sıfırdan başlanarak bileşik kesrin payı kadar birim kesir ilerlenir.

 

* Tam sayılı kesirler ve bileşik kesirlerin aynı çokluğu farklı şekillerde gösterdiğini söyleyebiliriz.

 

* Tam sayılı kesirleri sayı doğrusunda göstermek için:

 

Sıfırdan başlayarak tam kısım kadar ilerlenir.

 

Sonraki bütün, payda kadar eşit parçaya bölünüp kesirli kısım kadar ilerlenir.

 

* Bir doğal sayı ile bir bileşik kesri karşılaştırmak için ilk olarak bileşik kesir tam sayılı kesre çevrilir. Daha sonra ise doğal sayı ile tam sayılı kesrin tam kısmı karşılaştırılır.

 

Tam kısımlar farklı ise tam kısmı büyük olan sayı daha büyüktür.

 

Tam kısımlar eşit ise kesirli olan sayı daha büyüktür.

 

* Doğal sayılar, paydası 1 olan kesir olarak da ifade edilebilir.

Video dersi paylaş

Yorumlar