Doğal Sayılarla ÇARPMA-BÖLME 5. Sınıf Matematik | CANLI YAYIN Konu Anlatımı-Soru Çözümü...

 

* Çarpma İşlemi *

 

* Çarpma işleminde; çarpılan terimlerin her birine çarpan, işlemin sonucuna da çarpım denir. Çarpma işleminin işareti × sembolüdür.

 

En çok üç basamaklı iki doğal sayının çarpımı hesaplanırken

 

* Çarpma işlemine ikinci çarpanın birler basamağı ile başlanır.

 

* Birler basamağındaki rakam birinci çarpanla çarpıldıktan sonra elde edilen sayı çarpılan sayıların altına yazılır.

 

* Ardından, ikinci çarpanın diğer basamağı ile işleme devam edilir. Elde edilen sayı bir önceki sonuca göre bir basamak sola kaydırılarak altına yazılır.

 

* İkinci çarpandaki rakamların hepsi ile çarpma yapılana kadar işleme devam edilir.

 

* Son olarak, bulunan sayılar toplanarak çarpım elde edilir.

 

Böylece çarpma işlemi tamamlanmış olur.

 

* Bölme İşlemi *

 

* Bir bölme işleminde; bölünen, bölen, bölüm ve kalan vardır. Kalan sayı, bölenden her zaman küçüktür.

 

* Kalanın sıfırdan farklı olduğu bölme işlemine kalanlı bölme işlemi adı verilir. Kalanlı bir bölme işleminde, bölenle bölümün çarpımına kalan eklendiğinde bulunan sayı bölüneni veriyorsa yapılan bölme işleminin doğru olduğu anlaşılır. Buna bölme işleminin sağlaması denir.

 

Bölünen = (Bölen × Bölüm) + Kalan

 

* Kalanın sıfır olduğu bölme işlemine ise kalansız bölme işlemi denir. Kalansız bir bölme işleminde; bölenle bölümün çarpımı, bölünene eşittir.

 

Bölünen = Bölen × Bölüm

 

* Bölme İşlemi ile İlgili Problemlerde Kalanı Yorumlama * 

 

Günlük hayatımızda karşılaştığımız ve bölme işlemi yapmamız gereken problemlerde kalanı problem durumuna göre yorumlarız.

 

* Çarpma ve Bölme İşlemleri Arasındaki İlişki *

 

* Çarpma işlemi, eşit sayıdaki çoklukları toplamanın kolay yoludur. Bölme işlemi ise bir sayıdan, başka bir sayıyı ardışık olarak çıkarmaktır. Buna göre, çarpma ve bölme işlemleri arasında ters bir ilişki vardır. Bu ilişki yardımıyla çarpma ve bölme işlemlerindeki verilmeyen terimleri bulabiliriz.

 

* Çarpma işleminde çarpanlardan biri verilmediğinde bilinmeyeni bulmak için çarpımı, verilen çarpana bölmeliyiz.

 

* Kalansız bölme işleminde bölünen verilmediğinde bilinmeyeni bulmak için bölüm ile böleni çarpmalıyız.

 

* Kalanlı bölme işleminde bölünen verilmediğinde bilinmeyeni bulmak için bölen ve bölümü çarptıktan sonra elde edilen çarpım üzerine bölme işlemindeki kalan eklenir.

 

* Kalansız bölme işleminde bölen verilmediğinde bilinmeyeni bulmak için bölüneni bölüme bölmeliyiz.

 

* Kalanlı bölme işleminde bölen verilmediğinde bilinmeyeni bulmak için bölünenden kalan çıkarılır, sonra bölüme bölünür.

 

* Doğal sayılarla çarpma ve bölme işleminin sonucunu tahmin ederken yuvarlama yöntemini kullanırız

Video dersi paylaş

Yorumlar